James Russo
James Russo (właśc. James Vincent Russo) to urodzony 23 kwietnia 1953 roku amerykański aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, a także scenarzysta i producent. Przez ponad cztery dekady wystąpił w przeszło 150 filmach, specjalizując się w rolach gangsterów, twardzieli oraz niejednoznacznych czarnych charakterów, m.in. w takich klasykach jak Dawno temu w Ameryce, Gliniarz z Beverly Hills, Donnie Brasco oraz Django. Młodość i początki kariery • Wczesne lata i nietypowe zajęcia. Przyszedł na świat na Manhattanie w Nowym Jorku w rodzinie o włosko-niemieckich korzeniach. Zanim rozpoczął karierę aktorską, imał się różnych fizycznych prac – był między innymi taksówkarzem, robotnikiem budowlanym oraz grabarzem. • Edukacja i debiut. Ukończył High School of Art and Design, a następnie studiował na Uniwersytecie Nowojorskim (NYU), gdzie napisał scenariusz i zagrał w nagrodzonym filmie krótkometrażowym The Candy Store. Na ekranie zadebiutował na początku lat 80. w serialu Chicago Story, a szeroki rozgłos przyniósł mu głośny występ na scenie w sztuce Extremities (1983), za który otrzymał nagrodę Theatre World Award. Najważniejsze osiągnięcia aktorskie • Klasyka kina lat 80. i 90. Pierwszy duży przełom kinowy zaliczył rolą rabusia w kultowej komedii Beztroskie lata w Ridgemont High (Fast Times at Ridgemont High, 1982). Niedługo potem zagrał Bugsy’ego w gangsterskim arcydziele Dawno temu w Ameryce (Once Upon a Time in America, 1984) oraz przyjaciela głównego bohatera, Mikey’ego Tandino, w przeboju Gliniarz z Beverly Hills (1984). Wystąpił także w takich głośnych produkcjach jak Moje własne Idaho (1991), Donnie Brasco (1997) oraz Dziewiąte wrota (1999) Romana Polańskiego. • Westerny i rola w Django. Aktor doskonale odnalazł się również w kinie westernowym, grając m.in. w filmach Złe dziewczyny (1994) oraz Bezprawie (Open Range, 2003) Kevina Costnera. W 2012 roku Quentin Tarantino obsadził go w roli bezwzględnego handlarza niewolników Dicky’ego Specka w nagrodzonym Oscarami westernie Django (Django Unchained). • Role serialowe i najnowsze projekty. Na małym ekranie wystąpił w serialach Policjanci z Miami, CSI: Kryminalne zagadki Miami, Vegas oraz Chicago Fire. W 2024 roku ponownie połączył siły z Kevinem Costnerem w epickim westernie Horyzont. Rozdział 1, a w latach 2025–2026 dołączył do obsady hitowego serialu Tulsa King u boku Sylvestra Stallone’a jako mafioso „Quiet” Ray Renzetti. Życie prywatne • Rodzina. W latach 1995–2020 był żonaty z Bettiną Russo, z którą ma dwóch synów – Dominica oraz Nicholasa.
Znany z
- Król Tulsy (2022)
- CSI. Kryminalne zagadki Las Vegas (2000)
- CSI: Kryminalne zagadki Miami (2002)
- Hawaii 5.0 (2010)
- Las Vegas (2003)
- Bez śladu (2002)
- Policjanci z Miami (1984)
- Wzór (2005)
- The Equalizer (1985)
- Django (2012)
- Friday the 13th: The Series (1987)
- Joan of Arcadia (2003)
- Dawno temu w Ameryce (1984)
- Dark Blue (2009)
- Gliniarz z Beverly Hills (1984)
- Vegas (2012)
- Donnie Brasco (1997)
- Beztroskie lata w Ridgemont High (1982)
- Dziewiąte wrota (1999)
- Wrogowie Publiczni (2009)