Jiang Wen
Jiang Wen (chiń. 姜文, właściwie Jiang Xiaojun; ur. 5 stycznia 1963 w Tangshanie w prowincji Hebei) to wybitny chiński aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy, uważany za jedną z najważniejszych postaci współczesnego kina chińskiego – międzynarodowej publiczności najbardziej znany z głównej roli w nagrodzonym Złotym Niedźwiedziem dramacie Czerwone sorgo oraz jako wojownik Baze Malbus w filmie Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie. • Wykształcenie i przełom aktorski. W 1984 roku ukończył aktorstwo w Centralnej Akademii Dramatycznej w Pekinie, a ogólnokrajową sławę i dwie nagrody Hundred Flowers Award dla najlepszego aktora zdobył dzięki głównym rolom w klasykach Miasteczko Hibiskus (Hibiscus Town, 1986) oraz Czerwone sorgo (Red Sorghum, 1987, u boku Gong Li). • Uznany reżyser i scenarzysta. Zadebiutował za kamerą świetnie przyjętym dramatem W upalnym słońcu (In the Heat of the Sun, 1994, sześć nagród Golden Horse), a jego satyryczny dramat wojenny Diabły za progiem (Devils on the Doorstep, 2000) zdobył Grand Prix na Festiwalu Filmowym w Cannes (mimo że w samych Chinach był objęty zakazem dystrybucji). • Najważniejsze filmy i trylogia „Beiyang”. Wyreżyserował i zagrał główne role w niezwykle popularnej w Chinach trylogii osadzonej w burzliwych latach 20. XX wieku: kasowym hicie Niech lecą kule (Let the Bullets Fly, 2010), Gone with the Bullets (2014) oraz Hidden Man (2018), a w 2025 roku powrócił za kamerę z dramatem You Are the Best i przewodniczył jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Pekinie. • Kariera międzynarodowa. Wystąpił w przeboju Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie (Rogue One, 2016) jako Baze Malbus (towarzysz Chirruta Îmwe granego przez Donniego Yena), wyreżyserował segment nowelowego filmu Zakochany Nowy Jork (New York, I Love You, 2008) oraz zasiadał w jury głównym festiwali w Cannes (2003) i Wenecji (2013). • Życie prywatne. Jego młodszym bratem jest znany aktor Jiang Wu; po pierwszym małżeństwie z francuską sinolożką Sandrine Chenivisse (z którą ma córkę), w 2005 roku poślubił chińską aktorkę Zhou Yun, z którą ma dwóch synów.
Znany z
- 我爱我家 (1993)
- 金馬獎 (1962)
- 大宅门 (2001)
- Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie (2016)
- 十三邀 (2016)
- Tom i Jerry: Przygoda w muzeum (2025)
- Niech zatańczą kule (2010)
- Chiński zodiak (2012)
- 金婚·风雨情 (2010)
- 鬼子来了 (2001)
- 大清风云 (2006)
- 建国大业 (2009)
- Czerwone sorgo (1988)
- 北京人在纽约 (1993)
- 长河东流 (2008)
- 阳光灿烂的日子 (1994)
- Zaginiony Wojownik (2011)
- Wojownicy nieba i ziemi (2003)
- 你行!你上! (2025)
- 芙蓉镇 (1987)