Eric Stoltz
Eric Cameron Stoltz (ur. 30 września 1961 w Whittier w stanie Kalifornia) to amerykański aktor, reżyser i producent filmowy, ceniony za role wrażliwych outsiderów w kinie niezależnym oraz hollywoodzkich przebojach. Zadebiutował pod koniec lat 70., a szeroką popularność przyniosły mu występy w takich filmach jak Maska (1985), Pulp Fiction (1994), Małe kobietki (1994) oraz Efekt motyla (2004). Podstawowe informacje • Data i miejsce urodzenia. Urodził się 30 września 1961 roku w Whittier w Kalifornii jako najmłodsze z trojga dzieci nauczyciela i wiolonczelistki. Dorastał w Samoa Amerykańskim oraz w kalifornijskiej Santa Barbara. • Wykształcenie. Studiował teatr na University of Southern California (gdzie dzielił pokój w akademiku z aktorem Anthonym Edwardsem), po czym porzucił studia na trzecim roku, by dołączyć do trupy teatralnej występującej na festiwalu w Edynburgu. • Życie prywatne. W latach 90. był w głośnych związkach z aktorkami Bridget Fondą i Laurą Linney. W 2005 roku poślubił irlandzką piosenkarkę i scenarzystkę Bernadette Moley, z którą ma jedno dziecko. Przebieg kariery i najważniejsze role • Debiut i przełom (1978–1989). Karierę ekranową rozpoczął w filmie telewizyjnym Trawa jest zawsze zieleńsza nad szambem (1978), a rozpoznawalność zdobył w komedii młodzieżowej Beztroskie lata w Ridgemont High (1982). Wielki przełom i nominację do Złotego Globu przyniosła mu poruszająca rola cierpiącego na rzadką chorobę twarzy Rocky'ego Dennisa w filmie Maska (1985). W tym samym roku pierwotnie został obsadzony jako Marty McFly w Powrocie do przyszłości, jednak po kilku tygodniach zdjęć zastąpił go Michael J. Fox. Wystąpił także w przebojach Some Kind of Wonderful (1987), Mucha II (1989) oraz Nic nie mów (1989). • Ikona kina niezależnego i Pulp Fiction (1990–1999). W latach 90. stał się ulubieńcem twórców kina autorskiego, występując w dramatach Taniec na wodzie (1992), Małe kobietki (1994), Napad (Killing Zoe, 1994), Rob Roy (1995) i Jerry Maguire (1996). Widzom na całym świecie zapadł w pamięć jako ekscentryczny diler Lance w arcydziele Quentina Tarantino Pulp Fiction (1994), a także zagrał w przygodowym thrillerze Anakonda (1997). • Kariera reżyserska i późniejsze role (2000–2026). W XXI wieku zagrał m.in. w filmach Świat zabawy (2000), Żyć szybko, umierać młodo (2002) i Efekt motyla (2004), a także w serialu science fiction Caprica (2009–2010). Równolegle rozwinął karierę reżyserską, stając za kamerą kilkudziesięciu odcinków popularnych seriali (m.in. Chirurdzy, Glee, Nashville oraz Madam Secretary, którego był także producentem). W latach 2024–2026 pojawił się gościnnie w serialach The Girls on the Bus (2024) i Prawo i porządek (2026) oraz wystąpił w filmach Original Sound (2026) i The Autopsy of Albert Kemper. Najważniejsze nagrody • Nominacja do Złotego Globu (1986). Nominowany dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę Rocky'ego Dennisa w filmie Maska. • Independent Spirit Award (1993). Zdobył nagrodę za najlepszą rolę męską w dramacie niezależnym Taniec na wodzie (w 1995 roku był także nominowany za rolę w Pulp Fiction). • Theatre World Award i nominacja do Tony (1989). Uhonorowany za debiut sceniczny na Broadwayu w sztuce Nasze miasto (Our Town).
Znany z
- Prawo i porządek: Sekcja specjalna (1999)
- Chirurdzy (2005)
- Prawo i porządek (1990)
- Frasier (1993)
- Late Night with Conan O'Brien (1993)
- Medium (2005)
- Will & Grace (1998)
- Knots Landing (1979)
- Chicago Hope (1994)
- Homicide: Life on the Street (1993)
- Madam Secretary (2014)
- Mad About You (1992)
- St. Elsewhere (1982)
- Sprawa idealna (2017)
- Pulp Fiction (1994)
- American Playhouse (1982)
- Powrót do przyszłości (1985)
- Close to Home (2005)
- Caprica (2010)
- Once and Again (1999)