Takeshi Kitano
*Takeshi Kitano (znany również jako „Beat” Takeshi) to japoński reżyser, aktor, scenarzysta, montażysta, komik, pisarz i malarz, jeden z najważniejszych twórców współczesnego kina autorskiego. Urodził się 18 stycznia 1947 roku w Tokio, a światową sławę zdobył dzięki bezkompromisowym filmom o japońskiej mafii yakuza, poetyckim dramatom oraz laureatowi Złotego Lwa w Wenecji – filmowi „Hana-bi”. Dzieciństwo i początki kariery • Młodość i studia. Dorastał w powojennym Tokio w robotniczej dzielnicy Adachi. Studiował inżynierię na Uniwersytecie Meiji, jednak porzucił naukę przed jej ukończeniem i przeniósł się do rozrywkowej dzielnicy Asakusa, gdzie pracował między innymi jako operator windy w teatrze rewiowym. • Kariera komediowa i pseudonim „Beat”. W 1972 roku założył z Kiyoshim Kaneko duet komediowy Two Beat, specjalizujący się w tradycyjnym japońskim stylu manzai. Dzięki ostremu, bezkompromisowemu poczuciu humoru szybko stał się ogromną gwiazdą telewizji w Japonii, zdobywając międzynarodową rozpoznawalność między innymi jako twórca i prowadzący kultowego teleturnieju Zamek Takeshiego (Takeshi's Castle). • Pierwsze role dramatyczne. Przełomem w jego wizerunku był występ w słynnym dramacie wojennym Nagisy Ōshimy Wesołych świąt, pułkowniku Lawrence (1983), w którym udowodnił swój talent dramatyczny u boku Davida Bowiego. Najważniejsze filmy i sukcesy reżyserskie • Debiut reżyserski i kino gangsterskie. Za kamerą stanął po raz pierwszy przypadkowo w 1989 roku, zastępując chorego reżysera na planie kryminału Brutalny glina (Violent Cop), w którym zagrał też główną rolę. Jego unikalny styl – łączący statyczne ujęcia, długie chwile ciszy, czarny humor i nagłe wybuchy brutalnej przemocy – zdefiniowały takie filmy jak Sonatine (1993), Brat (Brother, 2000) oraz trylogia Wściekłość (Outrage, 2010–2017). • Złoty Lew w Wenecji i filmy autorskie. Międzynarodowy triumf odniósł w 1997 roku, zdobywając Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji za poruszający dramat Hana-bi. Ogromne uznanie zyskały również jego bardziej poetyckie i osobiste dzieła, w tym Scena nad morzem (1991), Powrót przyjaciół (1996), ciepły komediodramat Kikujiro (1999) oraz inspirowane teatrem lalkowym Lalki (Dolls, 2002). • Srebrny Lew za Zatoichi. W 2003 roku wyreżyserował i zagrał tytułową rolę niewidomego mistrza miecza w odświeżonej wersji klasycznej opowieści samurajskiej Zatoichi, za co odebrał Srebrnego Lwa w Wenecji. • Role w kinie zachodnim i nowsze projekty. Wystąpił w hollywoodzkich produkcjach science fiction Johnny Mnemonic (1995) oraz Ghost in the Shell (2017, jako szef Sekcji 9 Daisuke Aramaki). W ostatnich latach wyreżyserował epicki dramat historyczny Kubi (2023) oraz eksperymentalny film kryminalno-komediowy Broken Rage (2024), a w 2026 roku pojawił się w filmie akcji In Your Blood. Wypadek i pozostała działalność • Wypadek motocyklowy. W sierpniu 1994 roku uległ bardzo poważnemu wypadkowi motocyklowemu w Tokio, w wyniku którego doznał częściowego paraliżu twarzy. Po długiej rekonwalescencji powrócił do pracy, a jego charakterystyczna, kamienna mimika stała się znakiem rozpoznawczym jego ról. • Wszechstronny artysta. Jest autorem ponad 50 książek (powieści, zbiorów poezji i esejów), a po wypadku zaczął także malować – jego obrazy pojawiały się w jego filmach (m.in. w Hana-bi) oraz były wystawiane w galeriach sztuki.
Znany z
- 金馬獎 (1962)
- クローズアップ現代 (1993)
- Takeshi's Castle (2002)
- Battle Royale (2000)
- MXC (2003)
- Ghost in the Shell (2017)
- いだてん〜東京オリムピック噺〜 (2019)
- Zatoichi (2003)
- Kikujiro (1999)
- Wesołych świąt, pułkowniku Lawrence (1983)
- 風雲! たけし城 (1986)
- 武蔵 MUSASHI (2003)
- Tabu (1999)
- Brother (2000)
- Sonatina (1993)
- Wściekłość (2010)
- Johnny Mnemonic (1995)
- 血と骨 (2004)
- Poza wściekłością (2012)
- Hana-bi (1997)