Irena Karel
Irena Karel (właśc. Irena Kiziuk, ur. 10 sierpnia 1943 we Lwowie) to polska aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna i kabaretowa. W latach 60. i 70. uchodziła za jedną z najpopularniejszych polskich aktorek i ikonę urody, zyskując w mediach przydomki „polskiej Brigitte Bardot” oraz „słoneczka PRL-u”. Wczesne lata i wykształcenie • Pochodzenie i studia. Urodziła się we Lwowie jako Irena Kiziuk. W 1964 roku ukończyła Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie i przyjęła sceniczny pseudonim Karel. • Debiut ekranowy. Na dużym ekranie zadebiutowała w roku ukończenia studiów rolą Basi w filmie „Pingwin” (1964) u boku Zbigniewa Cybulskiego. Najważniejsze role i dorobek • Teatr i kabaret. Przez trzynaście sezonów (1964–1977) występowała na deskach stołecznego Teatru Komedia. Równolegle odnosiła sukcesy jako artystka kabaretowa, występując w słynnym kabarecie „Dudek” oraz w kabarecie ZAKR. • Kultowe role filmowe. Ogromną popularność przyniosły jej kreacje Tekli w polskim westernie „Wilcze echa” (1968), Magdy Seniuk w „Rzeczpospolitej babskiej” (1969) oraz tragicznej postaci Ewki Nowowiejskiej w „Panu Wołodyjowskim” (1969) i serialu „Przygody pana Michała”. Zagrała także Teresę w „Chłopach” (1972–1973), w komediach „Kochaj albo rzuć” (1977) i „Miś” (1980) oraz Królową Lalek w „Akademii Pana Kleksa” (1983). • Seriale telewizyjne. W późniejszych dekadach przypomniała się szerszej widowni jako laborantka Bożenka w „W labiryncie” (1989–1990) oraz Janina Borosiukowa w telenoweli „Plebania” (2000–2011). Życie prywatne i obecne losy • Małżeństwo i tragedia osobista. W 1974 roku poślubiła wybitnego operatora filmowego Zygmunta Samosiuka. Ich trwające dziewięć lat małżeństwo przerwała nagła śmierć męża w listopadzie 1983 roku, po której aktorka na pewien czas wycofała się z życia publicznego. • Emerytura aktorska. W 2013 roku zakończyła aktywność zawodową. Od tego czasu prowadzi spokojne życie z dala od mediów, pojawiając się publicznie jedynie sporadycznie.
Znany z
- Stawka większa niż życie (1968)
- Plebania (2000)
- Miś (1981)
- Pan Wołodyjowski (1969)
- Smuga cienia (1976)
- Kochaj albo rzuć (1977)
- Kiedy miłość była zbrodnią (1968)
- Akademia Pana Kleksa (1984)
- Rzeczpospolita babska (1969)
- Róża (2012)
- Paryż - Warszawa bez wizy (1967)
- Wilcze echa (1968)
- Signale - Ein Weltraumabenteuer (1970)
- Lekcja martwego języka (1979)
- Skazany (1976)
- Sztuka kochania (1989)
- Stajnia na Salvatorze (1967)
- Chłopi (1973)
- Bajland (2000)
- Dulscy (1976)