Forest Whitaker
Forest Whitaker (pełne imię: Forest Steven Whitaker III; ur. 15 lipca 1961 w Longview w Teksasie) to wybitny amerykański aktor, reżyser, producent filmowy oraz działacz społeczny, laureat Oscara za rolę ugandyjskiego dyktatora Idiego Amina w filmie Ostatni król Szkocji, a fanom Gwiezdnych wojen doskonale znany jako radykalny partyzant Saw Gerrera z Łotra 1 i serialu Andor. • Wykształcenie i początki kariery. Dorastał w Los Angeles, studiował muzykę klasyczną (śpiew operowy – tenor) i aktorstwo na Uniwersytecie Południowej Kalifornii (USC) oraz w Drama Studio London; zadebiutował w 1982 roku w komedii Beztroskie lata w Ridgemont High, a wczesne uznanie zdobył rolami w filmach Pluton (1986), Kolor pieniędzy (1986) i Good Morning, Vietnam (1987). • Przełom i oscarowy triumf. Za rolę legendarnego saksofonisty jazzowego Charliego Parkera w biografii Bird (1988) otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora na festiwalu w Cannes, a za wybitną kreację Idiego Amina w dramacie Ostatni król Szkocji (The Last King of Scotland, 2006) zdobył Oscara, Złoty Glob oraz nagrodę BAFTA. • Kultowe role filmowe i serialowe. Stworzył niezapomniane kreacje w takich produkcjach jak Gra pozorów (1992), Ghost Dog: Droga samuraja (1999), Azyl (2002), Kamerdyner (2013), Nowy początek (2016), Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie (2016) oraz Czarna Pantera (2018), a także w serialach Świat gliniarzy (The Shield), Andor (2022–2025) i Ojciec chrzestny Harlemu (Godfather of Harlem, 2019–2025, jako gangster Bumpy Johnson). • Reżyseria, produkcja i nowe projekty. Wyreżyserował m.in. przeboje Czekając na miłość (1995) i Ulotna nadzieja (1998), wyprodukował głośne dramaty Fruitvale (2013) i Pomiędzy (2021), a w latach 2025–2026 wystąpił w thrillerze akcji Netflixa Chaos (Havoc) u boku Toma Hardy’ego, animacji The King of Kings oraz filmie Up Against It. • Działalność społeczna i wyróżnienia. Jest Specjalnym Wysłannikiem UNESCO ds. Pokoju i Pojednania, założycielem fundacji Whitaker Peace & Development Initiative (WPDI) oraz laureatem Honorowej Złotej Palmy w Cannes (2022); ze związku z nieżyjącą już aktorką Keishą Nash ma troje dzieci (ma też syna z wcześniejszego związku).
Znany z
- Zabójcze umysły (2005)
- Ostry dyżur (1994)
- Imperium (2015)
- The Daily Show (1996)
- Amerykański tata (2005)
- The Late Late Show with Craig Ferguson (2005)
- Saturday Night Live (1975)
- The View (1997)
- LIVE with Kelly and Mark (1988)
- The Jennifer Hudson Show (2022)
- Jimmy Kimmel Live! (2003)
- American Idol (2002)
- The Ellen DeGeneres Show (2003)
- The Tonight Show with Jay Leno (1992)
- The Shield: Świat glin (2002)
- Posterunek przy Hill Street (1981)
- Gwiezdne wojny: Andor (2022)
- Star Wars: Rebelianci (2014)
- Steve (2017)
- Cagney & Lacey (1982)