Tadeusz Kalinowski

Tadeusz Kalinowski (ur. 1 czerwca 1915 w Leibnitz, zm. 22 sierpnia 1969 w Lubniewicach) był polskim aktorem teatralnym i filmowym oraz piosenkarzem, zapamiętanym przede wszystkim z ról autorytatywnych wojskowych w kinie i telewizji PRL. Młodość i okres wojenny • Wykształcenie i początki kariery. Po ukończeniu gimnazjum w Krakowie kształcił się w tamtejszym konserwatorium. W latach 1934–1939 występował jako piosenkarz. • II wojna światowa. Jako żołnierz wziął udział w kampanii wrześniowej w 1939 roku. Okupację spędził w Krakowie i Warszawie, gdzie angażował się w działalność artystyczną, dając konspiracyjne koncerty. Kariera teatralna • Debiut i dyplom. Na scenie dramatycznej zadebiutował 4 lipca 1946 roku w Teatrze im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, kształcąc się jednocześnie w tamtejszym Studium Dramatycznym. Eksternistyczny egzamin aktorski zdał w 1951 roku. • Sceny w całej Polsce. W trakcie swojej kariery teatralnej występował na deskach teatrów w Kielcach (Teatr im. Stefana Żeromskiego), Krakowie (Teatr im. Juliusza Słowackiego), Wrocławiu (Teatr Dramatyczny i Teatr Młodego Widza) oraz w Sosnowcu (Teatr Zagłębia). Najważniejsze role filmowe i telewizyjne • Kino powojenne. Na dużym ekranie zadebiutował w 1953 roku epizodem w filmie Piątka z ulicy Barskiej. Dzięki warunkom fizycznym i charakterystycznemu głosowi często obsadzano go w rolach wojskowych oraz silnych autorytetów. Zagrał m.in. w filmach Popiół i diament (1958), Jak być kochaną (1962), Czerwone berety (1962), Pięciu (1964) oraz Bokser (1966). • Kultowe seriale. Największą popularność przyniosła mu rola pułkownika (a następnie generała) Tadeusza, dowódcy brygady pancernej, w serialu Czterej pancerni i pies (1966–1970). Pojawił się również w serialu Stawka większa niż życie. Śmierć i wyróżnienia • Nagłe odejście. Zmarł niespodziewanie 22 sierpnia 1969 roku na zawał serca w wieku 54 lat podczas pobytu w Lubniewicach. Został pochowany na cmentarzu przy ulicy Francuskiej w Katowicach. • Pośmiertne dokończenie ról. Śmierć zaskoczyła go w trakcie prac nad trzecią serią Czterech pancernych i psa. Z tego powodu aktor nie zdążył nagrać postsynchronów do ostatnich odcinków, a głosu w tych scenach użyczył mu Józef Nowak. • Nagrody. Za swoją twórczość otrzymał m.in. Nagrodę Ministra Obrony Narodowej I stopnia (1967) oraz Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1969). Pośmiertnie wyróżniono go także na Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie za rolę policjanta Rubacha w filmie Sąsiedzi (1969).

Znany z