Don Cheadle

Don Cheadle (właśc. Donald Frank Cheadle Jr., ur. 29 listopada 1964 w Kansas City) to amerykański aktor, reżyser, producent filmowy oraz działacz społeczny, nominowany do Oscara i zdobywca dwóch Złotych Globów. Ceniony za wszechstronność, z równym powodzeniem występuje w ambitnych dramatach, kinie niezależnym oraz wielkich produkcjach rozrywkowych. Wczesne lata i wykształcenie • Pochodzenie i dzieciństwo. Urodził się w stanie Missouri w rodzinie psychologa klinicznego i nauczycielki, a w dzieciństwie często przeprowadzał się z rodziną po Stanach Zjednoczonych, kończąc szkołę średnią w Denver. • Edukacja artystyczna. Ukończył aktorstwo na uczelni California Institute of the Arts (CalArts) w 1986 roku, rozwijając wcześniej także talenty muzyczne jako saksofonista jazzowy i chórzysta. Kariera i najważniejsze role • Przełom i uznanie krytyków. Na ekranie zadebiutował w połowie lat 80., a rozgłos przyniosły mu występy w serialu Gdzie diabeł mówi dobranoc oraz głośna rola drugoplanowa w kryminale W bagnie Los Angeles (1995). • Kluczowe kreacje filmowe. Największe uznanie zdobył za rolę Paula Rusesabaginy w dramacie Hotel Ruanda (2004), a także za występy w filmach Boogie Nights (1997), Traffic (2000), Miasto gniewu (2004), trylogii Ocean’s oraz biograficznym Miles Ahead (2015), który również wyreżyserował. • Uniwersum Marvela i telewizja. Masowej publiczności jest znany jako pułkownik James „Rhodey” Rhodes / War Machine w filmach i serialach Marvel Cinematic Universe (od Iron Mana 2 w 2010 roku), a także z głównych ról w serialach Kłamstwa na sprzedaż (House of Lies) oraz Czarny poniedziałek. • Najnowsze projekty. W 2024 roku wystąpił w dramacie sportowym Niepowstrzymany (Unstoppable) oraz miniserialu Fight Night: The Million Dollar Heist, a w 2026 roku pojawił się w filmie I Love Boosters i zadebiutował na Broadwayu we wznowieniu sztuki Dowód (Proof). Nagrody, aktywizm i życie prywatne • Wyróżnienia. Zdobył dwa Złote Globy (za The Rat Pack oraz Kłamstwa na sprzedaż), dwie nagrody Grammy, nagrodę Tony (jako producent), a także nominację do Oscara za Hotel Ruanda i 11 nominacji do nagrody Emmy. • Działalność charytatywna. Jest zaangażowanym aktywistą na rzecz praw człowieka i ochrony środowiska – współzałożył organizację Not On Our Watch (wspierającą m.in. mieszkańców Darfuru) i pełni funkcję Ambasadora Dobrej Woli Programu Środowiskowego ONZ (UNEP). • Życie osobiste. Od 1992 roku jest związany z aktorką i projektantką Bridgid Coulter, z którą wziął ślub w 2020 roku; para ma dwie córki: Ayanę i Imani.

Znany z