Jackie Chan

Jackie Chan, właściwie Chan Kong-sang (ur. 7 kwietnia 1954 na Wzgórzu Wiktorii w Hongkongu) to hongkoński aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy, kaskader, wokalista i przedsiębiorca, ikona światowego kina akcji oraz twórca własnego stylu łączącego wirtuozerię sztuk walki z komedią slapstickową. Młodość i rygorystyczna edukacja • Dzieciństwo i Szkoła Opery Pekińskiej. Urodził się w ubogiej rodzinie pracującej w ambasadzie francuskiej w Hongkongu. Gdy rodzice wyemigrowali za pracą do Australii, oddali siedmioletniego syna na dziesięć lat do Chińskiej Akademii Dramatu (Szkoły Opery Pekińskiej). Tam przeszedł niezwykle surowy trening akrobatyki, sztuk walki, aktorstwa i śpiewu, ćwicząc po kilkanaście godzin dziennie. • Początki jako kaskader. Na ekranie pojawiał się już jako dziecko w latach 60.. Po ukończeniu szkoły pracował jako kaskader i statysta, występując m.in. w kultowych filmach Bruce’a Lee (Wściekłe pięści z 1972 oraz Wejście smoka z 1973), z rąk którego otrzymał na planie słynne uderzenie. Przełom i największe role filmowe • Narodziny komedii kung-fu. Zamiast naśladować śmiertelnie poważny styl Bruce’a Lee, stworzył własny wizerunek – bohatera nieidealnego, który odczuwa ból, improwizuje za pomocą przedmiotów codziennego użytku i wygrywa dzięki sprytowi. Przełomem okazały się filmy Wąż w cieniu orła oraz Pijany mistrz z 1978 roku. • Złota era kina w Hongkongu. W latach 80. założył własną grupę kaskaderską (Jackie Chan Stunt Team) i wyreżyserował oraz zagrał w serii hitów, które zdefiniowały kino akcji, takich jak Projekt A (1983), Policyjna opowieść (1985) oraz Zbroja Boga (1986). Słynął z samodzielnego wykonywania skrajnie niebezpiecznych popisów kaskaderskich, co przypłacił dziesiątkami poważnych kontuzji i złamań. • Podbój Hollywood. Międzynarodowy sukces na Zachodzie przyniosła mu premiera Draki w Bronksie (Rumble in the Bronx, 1995), a status supergwiazdy ugruntowały przebojowe serie Godziny szczytu (z Chrisem Tuckerem) oraz Kowboj z Szanghaju (z Owenem Wilsonem). Wystąpił również w remake’u Karate Kid (2010) oraz użyczył głosu mistrzowi Małpie w serii animacji Kung Fu Panda. • Nowsze produkcje. Mimo ukończenia 70 lat pozostaje niezwykle aktywny zawodowo. W 2025 roku powrócił jako pan Han w filmie Karate Kid: Legendy u boku Ralpha Macchio oraz zebrał znakomite recenzje za mroczny thriller kryminalny W cieniu zbrodni (The Shadow’s Edge). W 2026 roku zagrał m.in. w sequelu komedii akcji Panda Plan: The Magical Tribe, dramacie Whispers of Gratitude oraz rozpoczął zdjęcia do czwartej części kultowej Zbroi Boga (Armour of God 4: Ultimatum). Życie prywatne, działalność i wyróżnienia • Rodzina i kontrowersje. Od 1982 roku jest żonaty z tajwańską aktorką Lin Feng-jiao (Joan Lin), z którą ma syna Jaycee Chana (również aktora i muzyka). Ze związku pozamałżeńskiego z Elaine Ng ma córkę Ettę, z którą nie utrzymuje kontaktu. Jego prorządowe wypowiedzi polityczne w ostatnich dekadach budziły duże kontrowersje wśród mieszkańców Hongkongu. • Działalność charytatywna i nagrody. Jest ambasadorem dobrej woli UNICEF oraz założycielem fundacji charytatywnych wspierających edukację i pomoc ofiarom klęsk żywiołowych. W 2016 roku otrzymał Oscara Honorowego za całokształt twórczości i wkład w rozwój sztuki filmowej, a w 2025 roku uhonorowano go nagrodą Pardo alla Carriera na festiwalu w Locarno.

Znany z