Duane Whitaker
Duane Whitaker, właściwie Nathan Duane Whitaker Jr. (ur. 23 czerwca 1959 w Abilene w stanie Teksas), to amerykański aktor charakterystyczny, scenarzysta, reżyser i producent filmowy, znany przede wszystkim z ról czarnych charakterów oraz występów w kinie grozy. Zadebiutował na przełomie lat 70. i 80., a międzynarodową rozpoznawalność przyniosły mu kreacje sadystycznego właściciela lombardu Maynarda w Pulp Fiction (1994), Luthera w Od zmierzchu do świtu 2 (1999) oraz występy w horrorach Bękarty diabła (2005) i Krwawa uczta (2005). Podstawowe informacje • Data i miejsce urodzenia. Urodził się 23 czerwca 1959 roku w Abilene, a dorastał i ukończył szkołę średnią w Lubbock w stanie Teksas. W wieku 21 lat przeprowadził się do Kalifornii, aby rozpocząć karierę w Hollywood. • Działalność pedagogiczna i pozafilmowa. Przez ponad dwadzieścia lat prowadził zajęcia i warsztaty aktorskie w Los Angeles. Jest wszechstronnym twórcą – poza aktorstwem zajmuje się pisaniem sztuk teatralnych i scenariuszy, reżyserią, produkcją oraz montażem. Przebieg kariery i najważniejsze role • Teatr, telewizja i początki w horrorach (1979–1993). Karierę rozpoczynał w teatrze, pisząc i reżyserując kameralne sztuki, a na małym ekranie wystąpił w popularnych serialach lat 80., takich jak Napisała: Morderstwo, Autostrada do nieba, Prawnicy z Miasta Aniołów, Roseanne oraz Zagubiony w czasie. W kinie zwrócił na siebie uwagę rolą w slasherze Teksańska masakra piłą mechaniczną III (1990) oraz dramacie Eddie Presley (1992), do którego sam napisał scenariusz na podstawie własnej sztuki scenicznej i zagrał rolę tytułową. • Przełom w Pulp Fiction i kino gatunkowe (1994–2009). Jako wielki miłośnik horrorów klasy B, Quentin Tarantino obsadził go w kultowej roli Maynarda, sadystycznego właściciela lombardu w arcydziele Pulp Fiction (1994). Następnie Whitaker współtworzył scenariusz i zagrał rolę Luthera w sequelu Od zmierzchu do świtu 2 (1999), a w 1998 roku zadebiutował jako reżyser filmowy dramatem Together & Alone. W kolejnych latach stał się stałym bywalcem kina grozy, występując m.in. w filmach Opowieści z ciemnej strony (Tales from the Hood, 1995), Bękarty diabła Roba Zombiego (2005), Krwawa uczta (Feast, 2005) oraz Halloween II (2009). • Seriale i późniejsze projekty (2010–2026). W ostatnich kilkunastu latach pojawił się w cenionych serialach kryminalnych, takich jak Dowody zbrodni (Cold Case), Justified: Bez przebaczenia oraz The Bridge: Na granicy. W latach 2024–2026 regularnie występował w niezależnych produkcjach kinowych, m.in. w filmach Saint Nick of Bethlehem (2024), I Don't Know (2024), Blowin' Smoke (2025/2026), The Hail Mary (2026) oraz Once Upon a Time in Macon (2026). Najważniejsze nagrody • Hollywood Blood Horror Festival (2020) i Idyllwild International Festival of Cinema (2022). Zdobył nagrody festiwalowe za osiągnięcia aktorskie i twórcze w kinie niezależnym.
Znany z
- Zagubiony w czasie (1989)
- Napisała: Morderstwo (1984)
- Pulp Fiction (1994)
- Workaholics (2011)
- Sledge Hammer! (1986)
- Medical Investigation (2004)
- Rush Hour (2016)
- I'm with Her (2003)
- Halloween II (2009)
- Bękarty Diabła (2005)
- Od zmierzchu do świtu 2 (1999)
- Teksańska masakra piłą mechaniczną 3 (1990)
- 3 from Hell (2019)
- Dzieci Kukurydzy VIII: Geneza (2011)
- Krwawa uczta (2005)
- Bad Ass: Twardziel (2012)
- Tales from the Hood (1995)
- Slaughterhouse On The Hill (2024)
- Trailer Park of Terror (2008)
- Władca lalek 5: Ostatnia walka (1994)